Deel dit artikel

    ‘Schaduwsamenleving’ op vakantieparken

    Denk aan een vakantiepark en u ziet waarschijnlijk een park met bungalows voor u met een zwembad voor de kinderen. Er is groen, er is rust en er zijn voldoende faciliteiten. Hoewel dit beeld deels klopt, laat onderzoek ook een ander beeld zien. Onder de Brabantse vakantieparken had in 2018 35% té weinig perspectief en té weinig kwaliteit[1].

    “De grote jongens als Landal, Roompot en Center Parcs hebben hun zaakjes meestal prima op orde. Maar aan de onderkant van de markt opereren kleinere parken die feitelijk niet of nauwelijks meer recreatief te noemen zijn”, aldus de Volkskrant[2].   

    Dit is zorgelijk, omdat het toestaan van (semi-)permanente bewoning hierdoor aanlokkelijk wordt voor parkeigenaren. Aangezien mensen relatief makkelijk van de radar kunnen verdwijnen, ligt criminaliteit op de loer, met als meest voor de hand liggende voorbeeld het inmiddels gesloten Fort Oranje.

    Naast financiële motieven gebeurt het  toestaan van (semi-)permanente bewoning vaak met de beste bedoelingen: campingeigenaren bieden immers onderdak aan kwetsbare personen en gezinnen wanneer zij nergens anders meer terecht kunnen[3]. Bovendien bieden zij een woonomgeving die voor sommigen aantrekkelijk is door de rust en het gebrek aan prikkels. Niettemin schuilt hierin een gevaar. Zorgmijdend gedrag wordt vergemakkelijkt, de kans op verloedering neemt toe en er is een verhoogd risico op vermenging van de criminele en niet-criminele wereld.

    Problematiek in beeld

    De actie-agenda vakantieparken 2018-2020 spreekt van een onderscheid in een aantal groepen: spoedzoekers, arbeidsmigranten, mensen met een alternatieve woonbehoefte, mensen met behoefte aan een prikkelarme woonomgeving en/of daarvanuit (multi-) problematiek terecht zijn gekomen en mensen die onder de radar willen blijven.

    Tot op heden is echter onbekend hoe groot de groep (semi-)permanente bewoners is. Inwoners staan soms ingeschreven op een schijnadres, bijvoorbeeld bij een vriend of familielid, en de registratie bij de parken is lang niet altijd volledig. Een deel van de inwoners is zorgmijdend, en dus niet terug te vinden in de registratiesystemen van diverse professionals. Bovendien is niet altijd helder wat de definitie is van permanente bewoning en wanneer hier dus sprake van is.

    Gemeenten kunnen hier op verschillende manieren meer grip krijgen. Allereerst door een heldere definitie op te stellen van permanente bewoning. Vervolgens kan de gemeente zich focussen op de parken zelf. Welke parken bevinden zich in de gemeente en hoeveel recreatiewoningen bevinden zich op deze parken? Welke faciliteiten zijn er beschikbaar? Hoeveel concurrentie is er? Kortom: wat is het perspectief en de kwaliteit van de vakantieparken.

    Daarnaast kan worden gekeken naar parkbeheer. Wat is de eigendomssituatie van een park? Hoe wordt het park beheerd? Houdt een park zich aan de branche-regels en voldoet het park aan veiligheidsnormen? Tot slot kan de gemeente zich focussen op het in kaart  brengen van de individuen die woonachtig zijn op de parken. Wie staan er geregistreerd bij de gemeente? Wat zeggen aanvullend de (nacht)registers van een vakantiepark? En is er meer bekend bij ketenpartners?

    Verzamel data bij relevante partners. Haal gegevens op bij de ambtenaar openbare orde en veiligheid binnen de gemeente, de wijkagenten en de brandweer. Praat met jeugdartsen, algemeen maatschappelijk werk en de WMO-consulenten. Betrek parkeigenaren, parkbewoners en omwonenden. Kortom: maak inzichtelijk wat de (leefbaarheids- en veiligheids)situatie van een park is.

    En vergeet er ook vooral niet met een preventieve bril naar te kijken! Hoe kunnen we met behulp van prognoses voorspellen wat de druk op de woningmarkt is voor spoedzoekers? Kunnen huisuitzettingen worden voorkomen? En zijn inwoners voldoende bekend met beschikbare hulp vanuit schuldhulpverlening?

    Meer weten? Neem dan contact op met Dymph de Boer, adviseur bij Van Dam & Oosterbaan. Dymph de Boer is te bereiken via: dymph.deboer@vandamoosterbaan.nl of 06- 18 827 262.


    [1] https://www.zka.nl/media/1725/definitieve-rapportage-vitaliteitsonderzoek-noord-brabant.pdf

    [2] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/kleinere-vakantieparken-vatbaar-voor-criminaliteit~b257ccf5/

    [3] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2018/11/29/actie-agenda-vakantieparken-2018-2020